Pozorište
13. 11. 2009
Anđeli u Americi: Gej fantazija na nacionalne teme
Gej fantazija Tonyja Kushnera o politici, depresiji i promiskuitetu (i njihovim posledicama) ovenčana je Pulitzerovom i nekolicinom drugih nagrada (čitaj: poželjno je da se tekst tretira s pijetetom, a predstava po mogućstvu zavoli kao rod najrođeniji)
Uloge: Boris Komnenić, Pavle Pekić, Jelena Ćuruvija-Đurica, Miki Damjanović, Vlada Aleksić...
Dolazak novog milenijuma (pisac ga najavljuje sa dozom apokaliptičnog strahopoštovanja, što je sigurno bilo „ono kao WOW!" u vremenu kada je drama nastala), posmatran iz perspektive stigmatizirane skupine koja tvrdi da pati više nego ostatak sveta, ima svoju refleksiju u savremenoj Srbiji, gde se tek sprovode pionirski pokušaji osvajanja građanskih sloboda. Dakle, Kushnerova drama zahvalan je materijal i možda će njena postavka (uz neljudsku dozu entuzijazma) doprineti smanjenju diskriminacije LGBT populacije. Ili neće?
Na stranu to što pojedine scene deluju anahrono (one koje se tiču opservacija na račun Reaganove Amerike), tokom sva tri sata, koliko predstava traje, reditelj upada u zamku na čije postojanje pisac u tekstu upozorava: „Paralelna zbivanja mogu da deluju pomalo haotično, ali ne i završni ishod".
Opšta zbrka pomešanih scenskih planova (praćena melodijama iz osamdesetih u distorziranom aranžmanu Vesne Šouc), neretko guta socio-teološke ideje Kushnerovog teksta, košmarne fantazmagorije deluju ilustrativno (Antarktik se prikazuje tako što se po sceni razvuku bela platna, jer tamo je sve pod snegom), ponekad i lakrdijaški (pojava utvara u kukuljicama), a upotreba mikrofona kao scenskog znaka vremenom postaje obesmišljena, jer se za njega ne hvataju samo oni koji „kasne na voz".
Iako je finalni proizvod rasplinuta predstava, bilo bi pregrubo reći da Anđeli u Americi izazivaju potrebu za aktivnim neprijateljstvom, najviše zahvaljujući dobrom delu glumačkog ansambla na čelu sa Borisom Komnenićem u ulozi korumpiranog gej desničara koga društvena smrt užasava više od fizičke.
Slobodan Obradović
